Varis Nedir? Varis Çorabı Nasıl Seçilir ve Nasıl Kullanılır?

Varis yalnızca bacaklarda görülen damarların belirginleşmesiyle ilgili estetik bir problem değildir. Bazı kişilerde yalnızca ince kılcal damarlar şeklinde görülürken bazı kişilerde bacaklarda ağırlık, ağrı, şişlik, yanma, gece krampları ve gün sonunda artan yorgunluk gibi şikâyetlere neden olabilir.

Özellikle uzun süre ayakta çalışanlarda, masa başında uzun süre hareketsiz kalanlarda, ailesinde varis öyküsü bulunanlarda, gebelik döneminde ve yaş ilerledikçe toplardamar problemleri daha sık görülebilir.

Bacak toplardamarlarının görevi kanı kalbe doğru taşımaktır. Damarların içerisinde kanın geriye doğru kaçmasını engellemeye yardımcı olan kapakçıklar bulunur. Bu sistem yeterince iyi çalışmadığında kan bacaklarda göllenebilir, toplardamarlar genişleyebilir ve zaman içerisinde varis oluşabilir.

Varis Belirtileri Nelerdir?

Varis herkeste aynı şekilde ortaya çıkmaz. Bazı kişilerde belirgin damar görüntüsü olmasına rağmen ciddi bir şikâyet bulunmazken bazı kişilerde dışarıdan çok fazla damar görünmemesine rağmen gün sonunda ciddi bacak yorgunluğu yaşanabilir.

Bacaklarda ağırlık hissi, ağrı, yanma, zonklama, şişlik, kaşıntı, gece krampları ve uzun süre ayakta kalındığında artan rahatsızlık hissi varis ve toplardamar dolaşım problemlerinde görülebilen belirtiler arasındadır.

Bu nedenle yalnızca “damarım görünüyor veya görünmüyor” şeklinde değerlendirme yapmak her zaman yeterli değildir.

Varisin Çeşitleri Nelerdir?

Varis denildiğinde çoğu kişinin aklına büyük, kıvrımlı ve dışarı doğru çıkmış damarlar gelir. Oysa toplardamar hastalıklarının farklı görünümleri vardır.

Kılcal damarlar genellikle cilt yüzeyinde kırmızı, mor veya mavi renkte ince damar ağları şeklinde görülür. Retiküler damarlar kılcal damarlardan biraz daha geniştir ve genellikle mavi-yeşil damarlar şeklinde fark edilir. Daha büyük varisler ise cilt yüzeyinden kabarık, genişlemiş ve kıvrımlı damarlar şeklinde görülebilir.

Hastalığın ilerleyen dönemlerinde yalnızca damar görüntüsü değil; bacaklarda ödem, cilt renginde değişiklik, egzama benzeri görüntüler ve daha ileri vakalarda venöz yaralar ortaya çıkabilir.

Varisin Dereceleri Nelerdir?

Toplardamar hastalıklarının değerlendirilmesinde dünyada yaygın olarak kullanılan sistemlerden biri CEAP sınıflamasıdır.

• C0: Gözle görülen veya elle hissedilen belirgin toplardamar hastalığı bulgusu yoktur.
• C1: Kılcal damarlar ve retiküler damarlar görülür.
• C2: Belirgin varisler vardır.
• C3: Ödem ve bacakta şişlik ortaya çıkmıştır.
• C4: Ciltte renk değişiklikleri, egzama veya cilt altı dokusunda değişiklikler görülebilir.
• C5: Daha önce oluşmuş ancak iyileşmiş venöz yara vardır.
• C6: Aktif venöz yara bulunmaktadır.

Bu sınıflandırmada rakam yükseldikçe toplardamar hastalığının klinik bulguları da genel olarak daha ileri bir seviyeyi ifade eder. Ancak kişinin hangi aşamada olduğunun yalnızca görüntüye bakılarak belirlenmesi doğru değildir.

Her Görünen Damar Varis midir?

Hayır.

Özellikle açık tenli veya ince cilt yapısına sahip kişilerde bazı yüzeysel damarlar daha belirgin görülebilir. Kılcal damarlar, retiküler damarlar ve gerçek varisler birbirinden farklı yapılardır.

Bu nedenle kişinin sadece bacağına bakarak kendi kendine “varisim var” veya “varisim yok” şeklinde karar vermesi yerine, şikâyetleriyle birlikte değerlendirilmesi daha sağlıklıdır.

Varis Neden Oluşur?

Varisin oluşmasında tek bir neden yoktur. Genetik yatkınlık önemli faktörlerden biridir. Yaşın ilerlemesi, gebelik, fazla kilo, uzun süre ayakta çalışma veya uzun süre oturma gibi faktörler de riski artırabilir.

Özellikle gün boyunca aynı pozisyonda kalan kişilerde hareketin azalması baldır kaslarının toplardamar dolaşımına sağladığı pompa etkisini de azaltabilir. Düzenli yürüyüş ve hareket bu nedenle bacak dolaşımı açısından önemlidir.

Varis Sadece Kadınlarda mı Görülür?

Hayır.

Kadınlarda hormonal faktörler ve gebelik nedeniyle daha sık görülse de erkeklerde de varis ve kronik venöz hastalık gelişebilir.

Özellikle uzun saatler ayakta çalışan veya masa başında hareketsiz kalan erkeklerde de bacaklarda şişlik, ağırlık hissi ve belirgin damarlar görülebilir.

Varis Çorabı Nedir?

Varis çorabı, tıbbi adıyla medikal kompresyon çorabı, bacağa kontrollü ve kademeli basınç uygulamak amacıyla geliştirilmiş özel bir üründür.

Genellikle en yüksek basınç ayak bileği çevresinde oluşturulur ve yukarı doğru çıkıldıkça basınç kontrollü şekilde azalır. Bu yapı toplardamarların kanı kalbe doğru taşımasına yardımcı olur ve bazı kişilerde bacak şişliği, ağırlık ve ağrı gibi şikâyetlerin azaltılmasına destek olabilir.

Ancak önemli bir nokta vardır:

Varis çorabı mevcut varisleri ortadan kaldıran bir ürün değildir.

Kompresyon tedavisi dolaşıma destek olmak, ödemi kontrol etmek ve bazı venöz şikâyetleri azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Varis Çorabını Kimler Kullanmalı?

Her bacağında damar görüntüsü olan kişinin aynı varis çorabını kullanması doğru değildir.

Kompresyon ihtiyacı kişinin şikâyetine, toplardamar probleminin seviyesine, ödem durumuna, yaşam tarzına ve eşlik eden diğer sağlık sorunlarına göre değişebilir.

Özellikle tıbbi basınç sınıfına sahip bir çorap kullanılacaksa doğru basınç seviyesinin belirlenmesi önemlidir.

Varis Çorabının Basınç Dereceleri Nedir?

Medikal kompresyon çoraplarının farklı basınç sınıfları bulunmaktadır. CCL1, CCL2 ve daha yüksek kompresyon sınıfları farklı ihtiyaçlar için üretilir.

Ancak kullanılan standarda ve ürüne göre basınç değerleri değişebildiği için yalnızca internetten bir tabloya bakıp basınç sınıfı seçmek doğru değildir.

“Daha yüksek basınç daha iyi sonuç verir” düşüncesi de yanlıştır.

Doğru olan, kişinin ihtiyacına uygun kompresyon seviyesinin belirlenmesidir.

Diz Altı mı, Diz Üstü mü, Külotlu Varis Çorabı mı?

Varis çorapları farklı uzunluklarda üretilir. Diz altı, diz üstü ve külotlu modeller bunların en yaygın olanlarıdır.

Hangi modelin kullanılacağı yalnızca kişinin hangi modeli daha rahat bulduğuna göre belirlenmemelidir. Damar probleminin bulunduğu bölge, ödemin seviyesi ve kullanım amacı önemlidir.

Örneğin diz seviyesinin üzerinde problem bulunan bir kişinin sadece diz altı çorap kullanması her durumda doğru seçim olmayabilir.

Açık Burun mu Kapalı Burun mu?

Medikal kompresyon çoraplarında açık ve kapalı burun seçenekleri bulunmaktadır.

İki model arasındaki temel fark çoğunlukla kullanım kolaylığı, ayak yapısı ve kişinin günlük yaşam tercihleriyle ilgilidir. Açık burunlu model bazı kişiler tarafından özellikle sıcak havalarda veya belirli ayak problemlerinde daha rahat bulunabilir.

Ancak çorabın tıbbi etkinliğini belirleyen temel unsur yalnızca burnunun açık veya kapalı olması değildir. Doğru beden, doğru basınç ve doğru kullanım çok daha önemlidir.

Varis Çorabında Beden Neden Önemlidir?

Varis çorabı normal çorap gibi “38-40 giyiyorum, bunu da alayım” şeklinde seçilmemelidir.

Tıbbi kompresyon çoraplarında bacağın belirli noktalarından ölçü alınması gerekebilir. Ayak bileği çevresi, baldır çevresi ve kullanılacak modele göre bacağın farklı bölgelerinden alınan ölçüler doğru bedenin belirlenmesine yardımcı olur.

Çok büyük bir çorap yeterli basıncı oluşturmayabilir. Gereğinden küçük veya yanlış seçilmiş bir ürün ise kullanım konforunu bozabilir.

Bu nedenle kaliteli bir çorap kadar doğru ölçü ve doğru beden de önemlidir.

Varis Çorabı Ne Zaman Giyilmelidir?

Genel kullanımda medikal kompresyon çorabının sabah, bacaklarda şişlik henüz artmadan giyilmesi tercih edilir.

Özellikle sabah yataktan kalktıktan kısa süre sonra çorabın giyilmesi uygulamayı kolaylaştırabilir. Gün boyunca kullanılır ve genellikle yatarken çıkarılır. NHS de kompresyon çoraplarının sabah giyilip yatmadan önce çıkarılmasını önerir.

Ancak ameliyat sonrası dönemler veya özel tıbbi durumlarda doktor farklı bir kullanım programı önerebilir. Böyle durumlarda genel kullanım bilgilerinden ziyade hekimin önerisi esas alınmalıdır.

Varis Çorabıyla Yatılır mı?

Genel olarak günlük kullanılan medikal kompresyon çorapları uyurken çıkarılır.

Kişi yatay pozisyondayken bacak toplardamarlarının yerçekimine karşı çalışması gündüz ayakta olduğu döneme göre farklıdır. Bu nedenle standart kullanım çoğunlukla gündüz giyip gece çıkarmaktır.

Ancak ameliyat sonrası veya özel hastalıklarda doktor gece kullanımını da isteyebilir. Bu nedenle “varis çorabıyla kesinlikle yatılmaz” şeklinde herkes için geçerli bir kural koymak da doğru değildir.

Varis Çorabı Nasıl Giyilir?

Varis çorabını yukarıdan tutup normal bir çorap gibi çekerek giymeye çalışmak en sık yapılan hatalardan biridir.

Çorabın kontrollü şekilde ayağa geçirilmesi, topuk bölümünün doğru yere oturtulması ve ardından bacak üzerinde yavaş yavaş yukarı doğru dağıtılması gerekir.

Çorabın herhangi bir bölgede kıvrılmaması ve özellikle üst bölümünün rulo haline gelmemesi önemlidir. Rulo haline gelen bölüm bacağı sıkıştırabilir ve rahatsızlık oluşturabilir. 

Çorabı giymekte zorlanan kişiler için özel giyme aparatları da kullanılabilir. 

Varis Çorabı Gün Boyu Kullanılır mı?

Doktor veya sağlık profesyoneli tarafından farklı bir kullanım önerilmediyse medikal kompresyon çorapları çoğunlukla gün içerisinde kullanılır.

Sabah giyilip akşam yatarken çıkarılması en yaygın kullanım şeklidir.

Ancak kullanım süresi kişinin hastalığına, yaptığı işe, yaşına ve tedavi planına göre değişebilir.

Varis Çorabı Yazın Kullanılır mı?

Evet.

Sıcak havalarda çorap kullanmak daha zor olabilir fakat sıcaklık toplardamarların genişlemesine ve bazı kişilerde bacak şişliği ile ağırlık hissinin artmasına da neden olabilir.

Bu nedenle kişi yalnızca hava sıcak olduğu için doktorunun önerdiği kompresyon tedavisini kendi başına bırakmamalıdır.

Doğru beden, uygun kumaş yapısı ve kaliteli bir medikal kompresyon ürünü yaz aylarında kullanım konforu açısından önemli hale gelir.

Kaliteli Varis Çorabı Nasıl Anlaşılır?

Kaliteli bir medikal kompresyon çorabını yalnızca kumaşının yumuşaklığına veya pahalı olmasına bakarak değerlendirmek doğru değildir.

Asıl önemli olan ürünün belirttiği basıncı kontrollü ve kademeli biçimde sağlayabilmesi, bedene doğru oturması ve bu basınç özelliğini kullanım süresi boyunca mümkün olduğunca koruyabilmesidir.

Çorabın medikal kompresyon amacıyla üretilmiş olması, üretim standardı, basınç sınıfı, beden seçenekleri ve üretici bilgilerinin açık olması önemlidir.

Normal destek çorabı, seyahat çorabı ve tıbbi kompresyon çorabı aynı ürün değildir.

En İyi Varis Çorabı En Sıkı Olan mıdır?

Hayır.

Bu en sık yapılan yanlışlardan biridir.

Çorabın çok sıkı olması onun daha kaliteli veya daha etkili olduğunu göstermez. Önemli olan doğru noktaya doğru miktarda ve kademeli basınç uygulamasıdır.

Bu nedenle kişinin ihtiyacından daha yüksek kompresyon sınıfı kullanması doğru yaklaşım değildir.

Varis Çorabı Yıkanır mı?

Evet.

Medikal kompresyon çorapları düzenli olarak yıkanmalıdır. Yıkama yalnızca hijyen açısından değil, kumaş yapısının korunması açısından da önemlidir.

Ürünün kendi yıkama talimatı her zaman önceliklidir. Genel olarak nazik yıkama yapılması, yüksek ısıdan kaçınılması ve doğrudan yüksek sıcaklık kaynağında kurutulmaması önerilir. NHS, bazı medikal kompresyon ürünleri için ılık suda elde yıkamayı ve doğrudan ısıdan uzakta kurutmayı önerir.

Varis Çorabının Ömrü Ne Kadardır?

Medikal kompresyon çorabı dışarıdan sağlam görünse bile zaman içerisinde ilk günkü basınç özelliğini kaybedebilir.

Günlük kullanılan kompresyon çoraplarının genellikle yaklaşık 3 ila 6 ay içerisinde yenilenmesi önerilir. Kullanım sıklığı, yıkama şekli, kişinin kilosundaki değişiklikler ve çorabın bakım koşulları bu süreyi etkileyebilir.

Bu nedenle “çok kaliteli çorap aldım, bir yıl boyunca aynı çorabı kullanırım” yaklaşımı her zaman doğru değildir.

Kaliteli bir medikal ürünün amacı sonsuza kadar kullanılmak değil, kullanım ömrü içerisinde öngörülen kompresyonu doğru şekilde sağlayabilmektir.

İki Çift Varis Çorabı Almak Mantıklı mı?

Her gün varis çorabı kullanması gereken kişiler için dönüşümlü kullanmak pratik olabilir.

Bir çift yıkanırken diğerinin kullanılması hem hijyeni kolaylaştırır hem de kişinin çorapsız kalmasını önler. NHS de sürekli kullanım gereken durumlarda dönüşümlü kullanılabilecek iki set bulunmasını önerir.

Varis Çorabı Varisi Geçirir mi?

Varis çorabından beklentinin doğru belirlenmesi gerekir.

Kompresyon çorabı mevcut genişlemiş damarları ortadan kaldırmaz. Bacak dolaşımına destek olmak, kanın göllenmesini azaltmaya yardımcı olmak, ödemi kontrol etmek ve bazı hastalarda ağrı ile ağırlık hissini azaltmak amacıyla kullanılabilir.

İleri varislerde farklı tedavi seçenekleri gerekebilir. Bunun kararını kalp ve damar cerrahisi uzmanı verir.

Varis İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Varis Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Varis değerlendirmesinde kişinin şikâyetleri, bacağın görünümü, ödem durumu ve klinik muayene önemlidir. Gerektiğinde hekim tarafından venöz Doppler ultrason gibi yöntemler kullanılarak toplardamarlardaki kan akımı ve kapak fonksiyonları değerlendirilebilir.

Baribox Ortopedi‘de bulunan V-Lab cihazı ile dolaşım ve venöz sistem hakkında yapılacak değerlendirmelere destek sağlanabilir.

Burada önemli olan cihaz ölçümü ile tıbbi tanıyı birbirinden ayırmaktır. V-Lab ile yapılan değerlendirme kişiye yol gösterici bilgiler sunabilir; varis tanısı, hastalığın derecesi ve gerekli tedavi kararı ise hekim tarafından verilmelidir.

Varis Çorabı Almadan Önce Neye Dikkat Etmeliyim?

Varis çorabı satın alırken ilk soru “hangi marka?” olmamalıdır.

Önce hangi kompresyon seviyesine ihtiyaç olduğu, hangi uzunluğun uygun olduğu, doğru bedenin ne olduğu ve kişinin çorabı hangi amaçla kullanacağı belirlenmelidir.

Çünkü çok kaliteli bir ürün yanlış beden veya yanlış basınç sınıfıyla kullanıldığında beklenen faydayı sağlamayabilir.

Doğru yaklaşım; doğru değerlendirme, doğru ölçü, doğru kompresyon ve doğru kullanımın birlikte sağlanmasıdır.

Sonuç: Varis Çorabı Basit Bir Çorap Değildir

Varis ve toplardamar dolaşım problemleri kişiden kişiye değişebilir. Bir kişide yalnızca küçük kılcal damarlar görülürken başka bir kişide ödem, cilt değişiklikleri veya daha ileri venöz problemler bulunabilir.

Bu nedenle arkadaş tavsiyesiyle veya yalnızca internetten bakarak varis çorabı seçmek yerine önce ihtiyacın doğru belirlenmesi önemlidir.

Medikal kompresyon çorabında doğru basınç kadar doğru beden, doğru kullanım zamanı ve ürünün düzenli yenilenmesi de önem taşır.

Baribox Ortopedi‘de V-Lab ile dolaşım değerlendirmesine destek alınabilir; ihtiyaç halinde uygun ürün ve ölçülendirme konusunda bilgilendirme sağlanabilir. Varis şüphesi veya belirgin toplardamar problemi bulunan kişilerde ise tıbbi değerlendirme için kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurulması en doğru adımdır.